autor: Michał Buchta, 20 sty 2007 | komentarze [8] | RSS

Wybory samorządowe już za nami, więc jest to idealny czas na publiczną debatę o kondycji i strukturze samorządu terytorialnego w Polsce. Teraz dyskusja zmieni swoje oblicze, zamiast agresywnych kampanii będzie można usiąść i spokojnie porozmawiać. Co prawda nowe władze teraz nie muszą już niczego obiecywać, ale mogą myśleć o rozwiązaniu problemów swoich miast i regionów.

Jako obserwator spoza Warszawy widzę, że stolica znacznie różni się od otaczających ją powiatów i całego województwa. Przypominam też, że stolice europejskich krajów zazwyczaj mają status miast, ale stanowią zarazem najwyższe jednostki administracji terytorialnej państw, na równi z wielkimi regionami. Berlin jest osobnym krajem związkowym, Moskwa i Praga są miastami wydzielonymi (odpowiednio Federacji Rosyjskiej i Republiki Czeskiej), Londyn jest jednym z regionów Anglii, a Madryt – wspólnotą autonomiczną. Czy Warszawa jest gorsza?

Warszawa (bez obszarów podmiejskich) ma więcej mieszkańców niż każde z tych 5 województw: lubuskie, opolskie, podlaskie, świętokrzyskie czy warmińsko-mazurskie. Od pewnego czasu pojawia się koncepcja utworzenia województwa środkowopomorskiego, którą będą lansowali główni politycy z tamtego obszaru: Przemysław Gosiewski, Andrzej Lepper i Robert Strąk. Zapewne nie zauważyli, że tak małe regiony, sztucznie stworzone, mogą nie dać sobie rady w zjednoczonej Europie…

Światopogląd

Dobrym argumentem może też być kwestia podziałów politycznych. Metropolia Warszawa głosuje zupełnie inaczej niż otaczające ją okolice rolnicze z mniejszymi miastami (Ostrołęka, Płock, Radom, Siedlce). Wyraźnie pokazuje to przykład drugiej tury wyborów prezydenckich, która odbyła się 23 października 2005 r. Na poniższej ilustracji widzimy wyniki głosowania w województwie mazowieckim: odcienie koloru niebieskiego oznaczają poparcie dla Lecha Aleksandra Kaczyńskiego, a kolor pomarańczowy – Donalda Franciszka Tuska.

Dobrym przykładem moga też być tegoroczne wybory samorządowe. Wystarczy porównać wyniki do stołecznej Rady Miasta z wynikami do sejmiku – są od siebie bardzo różne:

Historia

Od 1918 roku miasto stołeczne posiadało status województwa, z przerwą w latach 1939-1945. Po I wojnie światowej Polska była administracyjnie podzielona na 16 regionów oraz Warszawę jako miasto wydzielone i jednocześnie stolica województwa warszawskiego. Po 1945 najpierw istniało 14 województw oraz dwa miasta wydzielone: stolica i Łódź (potem dodano kolejne województwa i 3 miasta wydzielone: Kraków, Poznań i Wrocław).

Reforma z 1 czerwca 1975 r. przyniosła istotne zwiększenie liczby województw, stworzono województwo warszawskie, które stanowiły: Warszawa i przyległe terytoria.

W 1999 r. dogłębnie zmieniono strukturę administracyjną RP, jednocząc Warszawę i okolicę z częściami ośmiu innych województw. Powstał jeden, wielki region. Dla porównania – pozostawiono w prawie niezmienionej formie karłowate województwa: opolskie i świętokrzyskie (zmiana nazwy z kieleckiego i dodanie paru powiatów byłego tarnobrzeskiego).

Zyski ekonomiczne

Korzyści mają charakter dwustronny. Warszawa nie będzie już kojarzona z biednym Mazowszem. Populistycznie można dodać, że nie będzie już musiała utrzymywać „reszty”. A pozostała część ziem mazowieckich bedzie mogła czerpać – większymi niż dotychczas – garściami z unijnego budżetu. Wynika to z faktu, że stolica znacznie zawyża wszelkie rankingi i raporty ekonomiczne województwa, dzięki czemu Mazowsze bez Warszawy nie ma szans na tyle €, co porównywalne regiony.

Projekt ustawy

Przedstawiam autorski projekt ustawy, wprowadzającej od 2011 r. województwo warszawskie. Zakładam, iż stolica województwa mazowieckiego będzie podzielona – siedzibą wojewody będzie Radom, a sejmik będzie urzędował w Płocku. Proszę o sugestie zmian, poprawek, a także o wyrazu poparcia i dezaprobaty

PS Mój pomysł nie ma związku z obecnymi zawirowaniami polityczno-prawnymi wokół oświadczeń majątkowych prezydent i jej męża.

kategorie: polityka, Polska, władza
słowa kluczowe: Warszawa